Gieo dày sẽ ‘lỗ kép’

Rate this post

Năng suất lúa cao hay thấp là do tích của 3 yếu tố, đó là số bông / m2, số hạt chắc / bông và khối lượng hạt của giống …

Trong đó, yếu tố khối lượng hạt do bản chất di truyền của giống quyết định, ít thay đổi; trong khi số bông và số hạt chắc / bông bị thay đổi rất nhiều bởi mật độ gieo, lượng phân bón và thời tiết quyết định. Khi số bông / m2 tăng lên thì số hạt chắc / bông giảm.

Vì vậy, năng suất lúa của một giống canh tác chủ yếu được quyết định bởi hai yếu tố: số bông trên một đơn vị diện tích (ta thường lấy là 1m2) và số hạt chắc trên bông. Cụ thể, tổng số hạt rắn trên một đơn vị diện tích quyết định. Nghiên cứu cũng cho thấy, đối với một giống lúa cụ thể như IR64, nếu có 300 bông / m2 thì mỗi bông có 150 hạt chắc, mỗi m2 có 45.000 hạt; và nếu có 600 bông hoa / m2, mỗi bông hoa chỉ có 65 hạt / bông thì ta chỉ thu được 39.000 hạt / m2.

Từ năm 2016, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phát động chiến dịch giảm lượng giống lúa sạ xuống 80kg / ha.

Như vậy, khi trồng một giống lúa nhất định phải khống chế số lượng hoa vừa phải, tức là số lượng giống vừa phải. Nếu gieo sạ dày thì rủi ro sẽ lớn hơn so với gieo sạ. Ở miền Bắc, từ những năm 60 của thế kỷ 20, bà con nông dân đã tham gia khảo nghiệm cùng các nhà khoa học, và nhận thấy một giống lúa cụ thể nếu cấy 25 khóm (bụi) / m2 sẽ cho năng suất cao hơn 50 giạ / cấy m2, từ đó nảy sinh câu nói “cấy lúa quá, sạ dày thì cóc ăn”, dần dà họ chỉ áp dụng kỹ thuật sạ 40kg, vừa đủ cấy cho 1ha, hoặc sạ hàng. 50kg cho 1ha là phổ biến.

Ngày nay ở ĐBSCL, người dân xã Bắc Hòa và các xã lân cận của huyện Hậu Thạnh (Long An) cũng đã áp dụng kỹ thuật sạ 50-60 tạ thóc / ha và đạt năng suất khá cao. Khi được hỏi tại sao người dân không gieo sạ 150kg lúa / ha như các vùng khác, bà con chỉ cười và cho rằng tiền giống nhiều mà năng suất thấp.

Từ năm 2016, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phát động chiến dịch giảm lượng giống lúa sạ xuống 80kg / ha. Và để thực hiện chỉ đạo này, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã phối hợp với Công ty CP Phân bón Bình Điền và Trung tâm Khuyến nông của 13 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long triển khai trình diễn khắp 13 tỉnh.

Nhưng ngay tại vùng trình diễn, nhiều người vẫn không dám làm theo ý kiến ​​của nhà khoa học mà vẫn xuống giống trên 100kg, thậm chí có nơi còn gieo 130kg hoặc 150kg thay vì 80kg / ha để rút kinh nghiệm.

Trống rỗng

Sạ thưa tối ưu sẽ cho năng suất lúa cao nhất.

Nhiều nông dân vẫn giữ quan điểm gieo sạ dày để có nhiều bông mới năng suất cao. Vậy sự thật của ý kiến ​​này như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo cụ thể dưới đây để có thêm kinh nghiệm.

Lấy mô hình ở Tà Đảnh, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang của 2 hộ ông Nguyễn Hồng Tánh và ông Nguyễn Văn Thảo vụ đông xuân 2020 – 2021 để tham khảo.

Hộ ông Tánh, bên mô hình sạ 120kg (không dám sạ 80kg), bên đối chứng gieo 150kg giống / ha, chênh lệch 30kg / ha. Xét số chồi tối đa, bên đối chứng có hơn 129 chồi / m2. Nhưng ông Tánh không hiểu rằng năng suất cao là do tổng số hạt chắc / m2 cao chứ không phải số chồi tối đa. Sau thời gian, số chồi non do quá dày nên chết ít do thiếu ánh sáng, thiếu thức ăn, thiếu nước.

Cuối cùng, bên mô hình có 474 bông hoa, bên đối chứng chỉ có 456 bông hoa, 18 bông hoa kém hơn so với mô hình và mỗi bông hoa kém hơn 4 hạt, như vậy trên 1m2 đất nghèo 750 hạt. Cuối cùng, mô hình sạ 120 kg cho năng suất cao hơn đối chứng 190 kg lúa và có lãi hơn đối chứng 2.128.140 đồng / ha. Nguyên nhân là do gieo sạ tốn nhiều tiền giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giá thành cao. Đây là thực tế ở lĩnh vực tương tự của anh Tánh. Nếu mô hình ông Tánh gieo sạ 120kg / ha thì bón ít phân hơn so với đối chứng của ông Thảo. Trên cùng một công đất, ông Thảo gieo sạ 170kg / ha, bón thêm phân và cao hơn mô hình lúa giống của ông Tánh 50kg / ha.

Trống rỗng

Gieo nhiều quá sẽ hỏng đủ đường.

Người ta thấy mô hình của ông Tánh cho tối đa 853 chồi / ha, còn ruộng của ông Thảo có 1.137 chồi, cao hơn tới 284 chồi. Nhưng sự thật, tại sao? Ruộng của ông Thảo có 505 cây hoa cho hạt, nhiều hơn mẫu của ông Tánh 31 cây. Đáng tiếc là ruộng ông Thảo có số hạt chắc / bông thấp hơn ruộng ông Tánh là 13 hạt / bông, cuối cùng ruộng ông Tánh có số hạt chắc / m2 cao hơn 4.550 hạt / ha. , dẫn đến năng suất thấp. Con số của ông Tánh cao hơn 970kg / ha (cao hơn tới 16,86%) và mang lại lợi nhuận cao hơn 9,6144 triệu đồng / ha so với ruộng của ông Thảo.

Như vậy ruộng ông Thảo sạ 170 kg / ha cao hơn ruộng mẫu ông Tánh 50 kg, bón thêm 40 kg NPK / ha để có số chồi nhiều hơn 284 chồi là vô ích.

Trong khi chi phí giống cao, phân bón nhiều nhưng năng suất lại quá thấp. Vì vậy, chồi tối đa có phải là một yếu tố quyết định năng suất, không phải là tất cả. Do đó, việc làm rỗng dạ dày là vô cùng lãng phí.

Bản thân cây lúa cũng biết tự điều tiết. Khi gieo thưa, cây lúa non lớn lên với không gian rộng rãi, đầy đủ ánh sáng, thức ăn, nước uống, sau lá thứ 4, lúa bắt đầu ra đọt, đẻ nhanh, đẻ tập trung trong thời gian gieo sạ. lúa dày không đẻ nhánh nhanh được, chỉ rai lai vì thiếu các điều kiện như sạ thưa. Kết quả ra nhiều chồi nhưng thiếu ánh sáng, thiếu thức ăn, thiếu nước nên khả năng truyền dinh dưỡng cho cây cũng kém. Kết quả là các chồi nhỏ, yếu, nhiều chồi phải chết sớm để nhường chỗ cho các chồi khác sống, gây lãng phí thức ăn đã bị lấy đi. Bông có thể còn nhiều nhưng hạt trên bông ít, hạt không đầy. Sau này, gạo cũng bị nát thành nhiều mảnh, gạo kém chất lượng, thiệt hại gấp đôi.

Thanh Thuy

Leave a Reply

Your email address will not be published.